Aνατροφή “εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου”

Κυριακή Δ’ Νηστειών (Μαρκ. Θ’ 17 - 31)

Γράφει ο Ι.Δ. ΑΝΑΣΤΑΣΑΚΗΣ

Ο Πεσταλότσι, ο μεγάλος αυτός παιδαγωγός, ονόμασε το παιδί “ελπίδα του Θεού”.
Εμπρός στη χρυσή αυτή ελπίδα μας οδηγεί η Ευαγγελική περικοπή της Δ’ Κυριακής Νηστειών. Ελπίδα της Γης και Ελπίδα των Ουρανών είναι τα νιάτα. Εικόνα του μέλλοντος μέσα στην πραγματικότητα του παρόντος. Κι ο άνθρωπος κι ο Θεός στα νιάτα ατενίζουν. Ο άνθρωπος, για να μακρύνουν το έργο του και να συνεχίσουν τη ζωή του. Ο Θεός, για να τα αγιάσει και να τα πολιτογραφήσει στην Εκκλησία του στον κόσμο που ζούμε, στη Βασιλεία του στους Ουρανούς.
Κι όμως! Πόση προσπάθεια και πόσος ανθρώπινος μόχθος χρειάζεται για να γίνει η Ελπίδα πραγματικότητα! Δεν υπάρχει πιο μεγάλο στον κόσμο από το να κατακτήσει κανείς την καρδιά της νεότητας και να την τοποθετήσει πάνω στον αληθινό δρόμο της ζωής. Η πρώτη νίκη για την επιτυχία της ζωής, για την κατάκτηση του ονείρου που λέγεται ευτυχία, είναι τα πρώτα βήματα στα νιάτα. Κι αυτά τα πρώτα βήματα αφήνουμε πολλές φορές -τις πιο πολλές- να γίνουν στην τύχη.
Ο Χριστός απευθύνει πάντα, τώρα και δύο χιλιάδες χρόνια, την πρόσκλησή Του στα νιάτα “άφετε τα παιδία έλθειν προς με...”. Κι εμείς τα κρατούμε μακριά, του, ώσπου τα “δαιμόνια” των παθών μας να κυριαρχήσουν και σ’ αυτά. Κι ύστερα, τα αφήνουμε να απλωθούν στον κόσμο, χαλώντας ό,τι δεν χάλασαν οι μεγάλοι... Και ξανακούγεται η φωνή του Κυρίου προς τον κάθε πατέρα. “Φέρετε αυτόν προς με”.
Ζητά ο Χριστός τα παιδιά σας, γονείς! Πριν να τα φθείρουν τα πάθη. Πριν τα μαράνει ο καύσωνας της ζωής!
Σταματούμε μπροστά στη χρυσή ελπίδα της ζωής. Αντικρίζουμε τα νιάτα - εικόνα δική μας. Διαβάζουμε στα νιάτα, γνωρίζουμε, ό,τι δεν θα δούμε εμείς. Τα νιάτα περιμένει η Οικογένεια για να τη χαροποιήσουν, για να συνεχίσουν τη ζωή της, για να νικήσουν την αφάνεια και τη λησμοσύνη. Τα νιάτα περιμένει η πατρίδα, για να τους παραδώσει τα όνειρα και τα ιδανικά της, τις σελίδες της ιστορίας. Τα νιάτα περιμένει για να φυλάξουν την τιμή της και να συνεχίσουν τη δόξα της. Τα νιάτα περιμένει η Εκκλησία για να τους παραδώσει το αίμα των μαρτύρων, τα μυστήρια του Θεού. Τα νιάτα περιμένει ο Θεός για να γίνουν συνεργάτες του στη συνέχεια της ζωής, στο έργο της Θείας Πρόνοιας. Ναι! Ο Χριστός περιμένει τα νιάτα για να απλώσουν τη Βασιλεία Του πάνω στη γη, για να φέρουν τη χαρά Του παντού.
Και ποιος δεν βλέπει στα νιάτα την ιερότητα της ζωής, την ελπίδα της επιτυχίας, τον καλύτερο κόσμο;
Αυτή ακριβώς η προσδοκία όλων από τα νιάτα, υπαγορεύει και δημιουργεί και την ευθύνη μας για τα νιάτα. Μη σταματάμε μόνο στις ελπίδες. Μη χαιρόμεθα και μη θαυμάζουμε απλώς. Τις φροντίδες και την ευθύνη μας ας σταθμίσουμε καλύτερα. Κι ας επιτελέσουμε το έργο μας με θέρμη κι επίγνωση, που σήμερα στερούνται οι πολλοί, που έχουν ταχθεί στύλοι και φύλακες στα νιάτα.
Ένα σώμα κι ένα πνεύμα προβάλει εμπρός στους γονείς, με τη γέννηση των παιδιών τους. Κι είναι οι πρώτοι διδάσκαλοι εκείνοι. Κι είναι το πρώτο σχολείο το σπίτι. Ναός πανάγιος το σπίτι, που μέσα θα τελετουργηθεί το μυστήριο κι η συνέχεια της ζωής και που θα δεχθεί το παιδί μαζί με το πρώτο γάλα και τις πρώτες διδαχές. Από την ίδια την ώρα της γεννήσεως, το έργο των γονέων, το παιδευτικό, έχει αρχίσει. Κι αν θέλετε, όπως έλεγε κάποιος άλλος, είκοσι χρόνια πιο μπροστά, με την αγωγή που πήραν οι γονείς.
Πρώτοι φυσικοί διδάσκαλοι οι γονείς. Τα πρώτα μαθήματα στα παιδιά τους, η ίδια η ζωή και η συμπεριφορά τους. Μορφώνουμε όχι με ό,τι διδάσκουμε, μα κυρίως με ό,τι είμεθα. Πόσοι, όμως, το αναλογίζονται; Την πατρότητα και τη μητρότητα, περισσότερο τη δημιουργεί η φροντίδα για πλάσματα που ο Θεός δίδει στα χέρια μας μέσα στο σπίτι για να τα μορφώσουμε, παρά η πράξη της γεννήσεως. Κι είναι θλιβερό πολλοί γονείς να γεννούν μόνο ένα σώμα και ποτέ κι ένα πνεύμα. Αυτό το πνεύμα, θα γεννηθεί με τη φροντίδα σου, Μητέρα και Πατέρα! Τα γόνατά σας θα είναι το πρώτο θρανίο. Κι οι πρώτες διδασκαλίες σας δεν πρέπει να ’ναι τίποτε άλλο από μια βαθιά πιστή ζωή. Θεμελιωμένοι πρώτα οι ίδιοι στο θέλημα του Θεού, στον νόμο του, θα θεμελιώνετε χωρίς να το καλοξέρετε, το πνεύμα και τη ζωή των παιδιών σας. Αν στην καρδιά σας έχει σβήσει η φλόγα που δεικνύει την εικόνα, την παρουσία του Θεού, χαμένος ο κόπος σας. Θλιβερή η διδαχή σας. Δεν έχουμε μπροστά μας ένα σώμα μόνο που πρέπει να τρέφουμε και να ντύνουμε. Είναι το εύκολο και το πιο άκοπο. Πέρα απ’ αυτό έχουμε ένα πνεύμα, μια ψυχή που πρέπει να της δείξουμε τον δρόμο, να της δώσουμε τροφή, να τη χειραγωγήσουμε και να τη βοηθήσουμε ν’ ανοίξει στο φως του Θείου Ήλιου.
Πρώτη και κυρία φροντίδα ο χαρακτήρας, η διαγωγή, η προσωπικότητα, που πρέπει να λάμπει. Κι είναι το αληθινά μεγάλο και συγχρόνως το κουραστικά δύσκολο! Μα όχι το αδύνατο, ωστόσο. Η πολυτέλεια των ενδυμάτων, τα εξωτερικά στοιχεία της μορφώσεως που δεν κατορθώνουν να θερμαίνουν την καρδία, και να τη συγκινούν, μόνο που την πνίγουν. Τον κανόνα της μορφώσεως, τον δίδει η βαθυστόχαστη φράση του Απ. Παύλου “οι πατέρες... εκτρέφετε τα τέκνα υμών εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου” (Ελεσ. 6,4). Αν το έργο των γονέων, που με προσευχή και δάκρυ θα ασκείται, αποτύχει, τότε μη ζητούμε να μας δώσει το Σχολειό ό,τι χάσαμε εμείς... Μην λησμονούν οι γονείς, πρώτα, ότι γεννούν πολίτες για τη Βασιλεία του Θεού.
Πέρα από το έργο των γονέων, που αρχίζει πριν απ’ τη γέννηση των παιδιών των, και που πρέπει να ασκείται για τη διάπλαση του σώματος και τη διαμόρφωση του χαρακτήρα, την ανάπτυξη της ψυχής, με βάση τη διδασκαλία του Κυρίου, έρχεται το έργο του Σχολείου. Βαρύ κι επίπονο, αληθινά! Γιατί, όταν έχει χάσει πια η οικογένεια τη μάχη της ζωής των παιδιών της, τότε τα στέλνει στον δάσκαλο. Και ζητείται από τον δάσκαλο να κερδίσει ό,τι έχασε η οικογένεια. Και μένει μόνος: Αβοήθητος και χωρίς κατανόηση, τις περισσότερες φορές. Και πρέπει να κάνει εκείνος άθλους. Αφήνουμε τις εξαιρέσεις των δασκάλων, που αντί να κάνουν προσπάθεια για ν’ ανάψουν το σβησμένο φως στις ψυχές που ’χουν στα χέρια τους, τις βυθίζουν περισσότερο στο χάος και την αποσύνθεση. Χωρίς όπλα εγκληματίες, μαζί με τους αδιάφορους γονείς...
Μα η χρυσή ελπίδα, τα νιάτα, με τη σαν μπουμπούκι ομορφιά των, με το διάφανο βλέμμα, την άπλαστη ψυχή των, με τον δικό των τρόπο, ζητούν τη φροντίδα και την αγάπη των γονιών και των δασκάλων. Της Εκκλησίας και της Πολιτείας. Του συνόλου που λέγεται Κοινωνία. Κι αλίμονο αν τα μαθήματα εξακολουθήσουν, όπως στους καιρούς μας... Ποιος θα θεραπεύσει τότε τα “δαιμονισμένα” νιάτα; Με την πίστη στον πρώτο και μοναδικό Διδάσκαλο, τον Κύριο, βαδίστε στο έργο σας Γονείς και Δάσκαλοι. Κι όταν θα αποκάμουν οι δυνάμεις σας, Εκείνος θα σας ενισχύει.

www.haniotika-nea.gr